Тывада белен кылдыр кылган чем рыногу 2025 чылда 6,1 хуу өскен

Тываның хөй-ниити чемненилге адырында садыглаашкынның хемчээли чыл эгезинден бээр 3,9 млрд рубль чедип, 2024 чылга деңнээрге 6,1 хууга база беш чыл бурунгаар 1 млрд рубль турганындан саарылга дөрт катап хөй болган. ТР-ниң Экономиктиг сайзырал яамызы хереглекчилер рыногунда тос айларынга анализти республика чазаанга таныштырган.

Биче болгаш ортумак бизнестиң ниити шимчээшкининиң эң бүзүрелдиг көргүзүүнүң бирээзи - хереглекчиже угланган хөй-ниити чемненилгези болур. Экономиканың бо адыры чүгле белен аъш-чем рыногун калбарткан эвес, а ында чаа сайгарлыкчыларның санын көвүдеткен.

2025 чылда Тываның хөй-ниити чемненилге адырында боттарының кафелерин, столоваяларын, рестораннарын ажыткан 78 чаа компаниялар болгаш хуу сайгарлыкчылар бүрүткеткен. Үндүрүг албанының дыңнатканы-биле алырга, бо хүнде ол адырда 602, азы эрткен чылга деңнээрге 13 хуу хөй бүдүрүлге бүрүткеттинген.

Үүрмек садыг-саарылга адырында база бурунгаарлаашкыннар бар. Тос айларда садып-саарылганың орулгалары 48,1 млрд рубль болган, эрткен чылга деңнээрге өртектер 8,7 хуу өскен. Тываның чурттакчылары чүгле сентябрьда 5,9 млрд рубльга садыгланган — 2024 чылдың сентябрьга деңнээрге 15,6 хуу хөй.

Эксперттер үүрмектеп садар рынок хөгжүлдезиниң кол угланыышкыны турум садыг черлери — садыглар болгаш павильоннар үлүү 96,8 хуу чедир көвүдеп, түр үениң садыг шөлдерин үндүр кызып турар. Ол дээрге чурттакчы чонга садыг инфраструктуразының хөгжээниниң болгаш ооң шынары экижээниниң көргүзүү болур.

Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг, ТР-ниң Экономиктиг сайзырал яамызының сан-чурагайларынга хамаарыштыр, садыглаашкынның өзүлдези чоннуң акша болгаш боттуг орулгаларының көвүдээнинден деп демдеглээн. Тудуг, энергетика болгаш даг-болбаазырадылга үлетпүрүнде улуг инвестиция төлевилелдерин боттандырганындан ол экономикада улуг көдүрлүүшкүннү болдурган. Ведомстволар аразының чаңгыс аай информация-статистика системазының сан-чурагайлары-биле алырга, совет үе соонда республиканың төөгүзүнде бир-ле дугаар ажыл чок чорук 3 хуу четпес кылдыр бүрүткеттинип, рекордтуг куду деңнелге четкен.